Kajak jedno czy dwuosobowy? Co wybrać na spływ?

Wybór odpowiedniego typu kajaka zależy od kilku istotnych czynników. Przede wszystkim od twoich umiejętności i preferencji, ale również od rodzaju i trudności rzeki, po której będziesz płynąć. Spływ jedynką lub dwójką to dwa różne style i dwa różne doświadczenia, nawet w obrębie dokładnie tej samej trasy. Dlaczego tak jest? I jaki kajak najlepiej wybrać? W Paddling.pl przygotowaliśmy dla Was kompletne odpowiedzi!

Kajak dwuosobowy

Popularne “dwójki” to chyba najczęściej spotykane na polskich rzekach kajaki wybierane przez turystów. To również kajaki najczęściej oferowane przez wypożyczalnie. Nic dziwnego - “dwójki” są bardziej stabilne i przestronne niż “jedynki”. Umożliwiają komfortowe i łatwiejsze wiosłowanie w parze, lub z dzieckiem, a nawet ze zwierzakiem. Dzięki często dostępnym w wypożyczalniach “dostawkom”, czyli dodatkowym siedzeniom dla mniejszych dzieci (wstawianym w sam środek kajaka), dwójką mogą płynąc nawet trzy osoby! Nie raz widujemy na spokojnych rzekach taką właśnie “trójkę”, na której dziobie siedzi jeszcze pies :) Dwójki to również najczęstszy wybór osób, które nigdy nie płynęły lub pływają niewiele. Ale i doświadczony kajakarz nie pogardzi dwójką - właśnie z uwagi na jej “towarzyski” charakter, współpracę przy wiosłowaniu i dużą, w porównaniu do jedynki, stabilność.

O czym należy pamiętać, wybierając dwójkę? Przede wszystkim o tym, że tym kajakiem steruje osoba siedząca z tyłu. To od niej zależy precyzja manewrów skręcania. Taki kierowca dwójki musi pamiętać o tym, że prowadzi pojazd, którego przód jest kilka metrów przed nim. To trochę jakby maska naszego samochodu miała trzy metry długości (o stylu pływania dwójką mówimy więcej w innych artykułach, ale tu przypominamy tylko o podstawach). A co z osobą, która siedzi z przodu? Cóż, na niej spoczywają nieco inne obowiązki. Ponieważ ma lepszą widoczność, powinna informować o tym, co widzi - na przykład o przeszkodach w nurcie. Oczywiście powinna też wiosłować, dodając całemu kajakowi prędkości. Tu od razu mała wskazówka - jeśli osoba siedząca z przodu będzie słuchać rytmu wiosłowania osoby z tyłu, uda Wam się płynąć zgodnie i stabilnie, bez “krzyżowania” wioseł. Chodzi o to, żeby wkładać wiosła do wody w tym samym czasie, po tej samej stronie burty. Aha. Jeśli siedzisz z przodu, pamiętaj, by starać się nie chlapać na swojego towarzysza z tyłu ;) Gdy już opanujecie podstawy poruszania się dwójką, szybko odkryjecie, że jest to kajak masywny, płynący stabilnie, wolniejszy, ale dający się przez to dobrze kontrolować. W sumie… czy wolniejszy? Spróbujcie porządnie rozpędzić dwójkę na prostym odcinku rzeki, a przekonacie się, że niejedna jedynka zostanie w tyle :)

A na jaki rodzaj rzek nadaje się dwójka? Otóż, prawie na każdy. Dwójka świetnie radzi sobie na większości polskich rzek. Właśnie dzięki temu, że jest stabilna, mniej wywrotna niż jedynka, łatwa w kontrolowaniu i masywna, popłyniesz nią niemal na każdej rzece, na której są wypożyczalnie kajaków. Co ciekawe, dwójką pokonasz też wiele prostych przeszkód, jeśli takie znajdują się w nurcie (o tym dowiesz się z opisu trasy). Jeśli w nurcie leży wystające kilka centymetrów nad wodę zwalone drzewo, to nawet średnio doświadczony kajakarz przepłynie nad nim w porządnie rozpędzonej dwójce. A z czym w takim razie dwójka poradzi sobie gorzej? Na pewno z wąskimi, bardzo krętymi rzekami z dużą liczbą przeszkód w nurcie. A wszystko przez rozmiar i manewrowość. Do rzek typowo zwałkowych, górskich czy generalnie takich, gdzie przede wszystkim liczy się zwinność, niezastąpiona będzie jedynka, czyli kajak jednoosobowy. Ok, podsumujmy sobie zalety i wady dwójki!

Kajak dwuosobowy

✅ stabilność: trzeba się postarać, żeby coś poszło nie tak; dwójka jest łatwiejsza w opanowaniu i bardziej stabilna niż jedynka

✅ więcej miejsca: dwójką popłyniesz nawet z całym campingowym dobytkiem, partnerem i zwierzakiem

✅ wspólna zabawa: co dwie głowy to nie jedna! Płynięcie dwójką to same zalety teamworku!

❌ nie na trudne rzeki: tam, gdzie ważna jest precyzja, lepiej popłynąć jedynką

Kajak jednoosobowy

Jedynki, czyli kajaki jednoosobowe, to zupełnie inna zabawa i inne doświadczenia. Generalnie rzecz biorąc, jedynki są szybsze, bardziej zwrotne i bardziej zwinne niż dwójki. To trochę tak, jakby z dużego osobowego kombi przesiąść się na szybki motocykl. I to porównanie jest dość trafne, bo motor nie tylko będzie bardziej zwinny, ale i bardziej wywrotny. Ale spokojnie, najbardziej wywrotne są jedynki o profilu sportowym (ultralekkie, krótkie i zwinne) - większość jedynek w wypożyczalniach kajakowych to raczej jedynki właśnie na polskie rzeki “turystyczne” czyli odpowiednio dłuższe i nieco szersze niż ich sportowe koleżanki.

O czym pamiętać przy wsiadaniu do jedynki? Przede wszystkim o tym, że tu za wszystko odpowiadasz sam/sama. Nie ma drugiej osoby, na którą można zrzucić winę, gdy coś pójdzie nie tak ;) Ale z tą odpowiedzialnością przychodzi większa wolność. Jedynka szybciej przyspiesza (jest lżejsza i mniejsza niż dwójka), łatwiej się nią zakręca, a im jest krótsza tym łatwiej potrafi kręcić “bączki”. I tu uwaga - im krótsza jedynka tym bardziej wrażliwa na nasze pociągnięcia wiosłami. Pamięta to każdy, kto pierwszy raz przesiadł się do jedynki z dwójki :) Ale gdy już się z tym oswoisz, jedynka stanie się Twoim najlepszym przyjacielem - to serio bardzo zwinny i dynamiczny pojazd, dzięki któremu szybko pokonasz zakręty, przeskoczysz nawet trudniejsze przeszkody i opanujesz różne techniki wiosłowania. Niewątpliwą zaletą jedynki jest też to, że daje ona wstęp na większą liczbę rzek, szczególnie tych o bardziej skomplikowanych profilach, z rzekami górskimi włącznie. Do tego sprawdza się genialnie i na “zwykłych” rzekach. To dlatego jedynka jest świetnym wyborem dla tych, którzy wolą pływać sami, mieć większą kontrolę, więcej zwinności i bardziej dynamiczne doświadczenia z pływania. Podsumowując:

Kajak jednoosobowy:

✅ większa zwrotność i dynamika: to jak jazda bardziej szybszym i bardziej zwrotnym pojazdem

✅ doskonalenie techniki: jeśli chcesz nauczyć się pływać precyzyjnie, zwinnie i bardziej zgrabnie, wybierz jedynkę!

✅ możesz więcej: jedynką popływasz na trudniejszych rzekach i łatwiej pokonasz bardziej skomplikowane przeszkody

❌ stabilność: musisz bardziej uważać i kontrolować, co robisz; w jedynce łatwiej o wywrotkę przy nieuwadze bądź lekkomyślności

Udogodnienia jedynek i dwójek

Oba typy kajaków mają zwykle na pokładzie podstawowe udogodnienia, które zwiększą komfort płynięcia. Najpopularniejszym są elastyczne siatki lub linki, umieszczone na rufie lub dziobie, a czasem nawet na burtach kajaka. Siatki te służą do bezpiecznego transportowania bagażu. Niektóre kajaki pozwalają na przewiezienie w ten sposób całego swojego campingowego dobytku: namiotu, śpiwora, bagaży, plecaków i wielu innych niezbędnych w dłuższych podróżach rzeczy. Dobry kajak ma też bagażnik, często zamykany gumową klapą, dzięki czemu możemy nasze rzeczy przewozić w warunkach odpornych na chlapiącą wodę. Producenci jedynek i dwójek nie zapominają też zazwyczaj o regulowanych podnóżkach, dzięki którym możemy wygodnie ustawić punkt oparcia naszych stóp, co znacząco podnosi komfort podróży. W lepszych kajakach regulować możemy również siedzenie i oparcie, dzięki czemu w sferze komfortu niewiele pozostaje już do życzenia. Ale uwaga - również i zwykłe plastikowe siedzenia, które często spotkamy w kajakach, wystarczą na wielogodzinny komfortowy spływ. Kajaki, zarówno jedno jak i dwuosobowe mają też zazwyczaj uchwyty na napoje, często podobne do tych w samochodzie, dzięki czemu butelkę z wodą zawsze mamy pod ręką.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że koszt wynajęcia jedynki jest zwykle większy niż dwójki. Przyczyna jest bardzo prosta - w dwójce zmieszczą się dwie, a nawet trzy osoby (jeśli płyniesz np. z dzieckiem), a w jedynce, cóż - tylko jedna. Mamy nadzieję, że ten przegląd pomógł Ci w dokonaniu wyboru! Zachęcamy do innych naszych artykułów, z których dowiesz się wiele przydatnych i ciekawych rzeczy i porad o spływach kajakowych i wszystkim, co z nimi związane!

---

Stopy wody pod kilem życzy cała załoga